Mobilya ve TV Devrilmesini Önleme: Deprem Güvenliği ve Sabitleme Rehberi

Mobilya ve TV devrilmesi neden ciddiye alınması gereken bir konu

Türkiye deprem bölgesinde yer alıyor ve evlerimizdeki ağır eşyalar hem deprem anında hem de gündelik hayatta risk taşıyabiliyor. Bir gardırobun ya da kitaplığın devrilmesi yalnızca deprem sırasında değil, çocuğunuz mobilyaya tırmandığında da yaşanabilen bir durumdur. Bu yazıda amacımız sizi kaygılandırmak değil, evinizdeki devrilme riskini sakin ve uygulanabilir adımlarla azaltmanıza yardımcı olmaktır.

Çocuklar dünyayı keşfederken tırmanmayı çok sever. Açık bir çekmece onlar için merdiven basamağı, alçak bir raf ise tutamak haline gelebilir. Çocuğun ağırlığı öne kaydığında, sabitlenmemiş bir dolap dengesini kaybedip üzerine devrilebilir. Bu nedenle sabitleme, hem deprem hazırlığının hem de günlük ev güvenliğinin ortak çözümüdür.

Sabitlemenin güzel yanı, bir kez doğru yapıldığında uzun süre koruma sağlamasıdır. Deprem ne zaman olacağını bildiremez, ancak hazırlığını önceden tamamlamak elinizdedir. Sakin bir hafta sonu ayırıp evinizdeki ağır eşyaları gözden geçirmek, sonradan yapacağınız en faydalı yatırımlardan biridir. Bu yazıdaki adımları sırayla uygulayarak işi gözünüzde büyütmeden tamamlayabilirsiniz.

Evdeki hangi eşyalar devrilme tehlikesi oluşturur?

Evdeki her ağır ve uzun mobilya, taban genişliğine göre yüksekse devrilebilir. Özellikle şu eşyalara öncelik vermeniz yerinde olur:

• Gardırop ve elbise dolapları: Yüksek, ağır ve kapıları açıldığında ağırlık merkezi öne kayar.
• Kitaplıklar ve açık raf üniteleri: Üst raflar doldukça üst kısım ağırlaşır, denge bozulur.
• Çekmeceli dolaplar ve şifonyerler: Çekmeceler açıldığında öne doğru ağırlık biner, çocuk basınca devrilebilir.
• Televizyon: Sehpa veya konsol üzerinde duran düz ekran televizyonlar, kablo çekildiğinde ya da hafif bir darbede kayıp düşebilir.
• Vitrin, büfe ve yüksek ayaklı üniteler: Cam içerikleri nedeniyle devrildiğinde ek risk oluşturur.

Bir mobilyanın riskli olup olmadığını anlamanın pratik bir yolu var. Mobilyanın üst kenarından hafifçe öne doğru ittiğinizde sallanıyor veya öne eğiliyorsa, sabitlenmesi gerekir.

Mobilyaların devrilmemesi için ne kullanmalıyım?

Sabitlemede iki temel yol var, yapışkanlı ve vidalı. Hangisini seçeceğiniz eşyanın ağırlığına ve duvara delik açıp açamayacağınıza göre değişir:

• Yapışkanlı sabitleme aparatı: Bir ucu eşyaya, diğer ucu duvara ya da zemine güçlü yapışkan bantla tutturulan ayarlanabilir kayıştır. Matkap, vida ve çivi gerektirmez, yüzeye zarar vermez. Yük kapasitesi 10 kg, yani tablo, vazo ve küçük ev aletleri gibi eşyalar için uygundur. Televizyonlar bu sınırın üstünde kalır, onlar için televizyona özel sabitleme askısı kullanılır.
• Sıkma aparatlı sabitleme seti: Dörtlü ve sekizli paketlerde gelen bu set, L tipi ayarlanabilir braket, somunlu yapışkan panel, somun sıkma anahtarı ve alkollü yüzey hazırlama mendillerinden oluşur. Somun mekanizması sayesinde bağlantıyı gergin şekilde kilitlersiniz. Yapışkan panelle takılır, daha ağır yüklerde vida delikleriyle de sabitlenebilir.
• Vidalı mobilya kayışı: Uzunluğu 35 ile 75 cm arasında ayarlanan, metal montaj başlıklı ve çelik vidalı kayıştır. 200 kg'a kadar yüke dayanır ve TSE test raporludur. Dolu kitaplık, gardırop ve büyük dolap gibi ağır mobilyalar için en sağlam seçenektir.
• Televizyon sabitleme askısı: Televizyona özel iki yöntem vardır. Vidasız halatlı askılar, ekranın arkasına ve altındaki üniteye yapışkanla tutturulur, hiç delik açılmaz, 40 ile 75 inç ve 65 ile 100 inç olmak üzere iki ekran aralığında satılır. Kemer tipi askı ise televizyonun arkasındaki standart VESA montaj delikleriyle uyumludur ve vida setiyle birlikte gelir.

Bu aparatların tamamı rafımızda var. Hangi mobilyaya hangisinin uygun olduğunu mobilya ve TV sabitleme ürünleri bölümünde karşılaştırabilirsiniz.

Dolabı duvara nasıl sabitlerim?

Montaj göründüğünden daha kolaydır. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, mobilyayı duvara mümkün olduğunca yakın konumlandırarak başlayın.

Vidalı kayışla sabitliyorsanız adımlar şöyledir:

• Bağlantının duvar tarafını bir dik elemana, yani ahşap kasaya ya da sağlam duvar yüzeyine denk getirin. Alçıpan duvarda mutlaka uygun dübel kullanın.
• Kayışın bir ucunu mobilyanın üst kısmına, diğer ucunu duvara sabitleyin. İki nokta arasında kayış gergin olmalıdır.
• Geniş ve ağır mobilyalarda iki bağlantı noktası kullanmak dengeyi artırır.
• Montaj sonrası mobilyayı öne doğru hafifçe çekerek bağlantının tuttuğundan emin olun.

Yapışkanlı aparatla sabitliyorsanız sıralama biraz farklıdır:

• Yapıştıracağınız iki yüzeyi, yani hem mobilyayı hem duvarı temiz, kuru ve yağsız hale getirin. Nemli bezle silip kurulayın. Dörtlü ve sekizli setlerde bu iş için alkollü hazırlama mendilleri geliyor.
• Koruyucu jelatini çıkarın, bir ucu eşyaya diğer ucu duvara ya da zemine gelecek şekilde sıkıca bastırın.
• Yapışkanın tam tutması için yük bindirmeden önce 24 saat bekleyin.
• Bekleme bittikten sonra aradaki kayışı gergin olacak biçimde ayarlayın. Çok geniş hacimli eşyalarda birden fazla sabitleyici kullanmanız önerilir.

Televizyonda ise ekranın tipi yöntemi belirler. Vidasız halatlı askıda kayışın bir ucunu televizyonun arkasına, diğer ucunu altındaki üniteye ya da duvara yapıştırırsınız, ekranda delik açılmaz. Kemer tipi askıda ise bağlantıyı televizyonun arkasındaki VESA deliklerine vidalar, kemerin diğer ucunu duvara veya televizyon ünitesine bağlarsınız.

Eşyaları duvara delik açmadan nasıl sabitlerim?

Kirada oturuyorsanız duvarı delmek istemeyebilirsiniz. Yapışkanlı aparatlar tam olarak bu ihtiyaç için var. Bir ucu eşyaya, diğer ucu duvara ya da zemine yapışır, matkap ve vida gerekmez, taşınırken yüzeyde iz kalmaz. Ahşap, fayans, metal ve cam gibi pürüzsüz yüzeylerde kullanılır.

Yöntemi eşyanın ağırlığına göre seçmek gerekir. Yapışkanlı aparatların yük kapasitesi 10 kg, bu da tablo, vazo ve küçük ev aletleri için yeterlidir. Dolu bir kitaplıkta ya da gardıropta 200 kg'a dayanan vidalı mobilya kayışı daha doğru seçimdir. Arada kalıyorsanız dörtlü ve sekizli sabitleme setleri iki yolu birden açık bırakır, önce yapışkan panelle takarsınız, ağır bir mobilyada aynı braketi vidayla da sabitleyebilirsiniz.

Vidalı bağlantıyı seçtiğinizde açılan birkaç küçük delik taşınırken kolayca macunla kapatılır. Güvenlik ile birkaç milimetrelik bir iz arasında seçim yaparken, çocuğunuzun güvenliğinin önceliğini hatırlamak yol gösterici olur.

Yapışkanlı sabitleme gerçekten tutar mı, ne kadar ağırlık kaldırır?

Tutar, ama net bir sınırı vardır. Vidasız Eşya Sabitleme Aparatı 10 kg'a kadar yük taşır. Bu kapasite tablo, vazo, kitap ve küçük ev aletleri için yeterlidir. Dolu bir kitaplık, gardırop ya da ağır bir şifonyer bu sınırın çok üstünde kalır, orada 200 kg'a dayanan vidalı mobilya kayışı doğru seçimdir.

Tutuşu belirleyen ikinci şey yüzeydir. Yapışkanlı aparatlar ahşap, fayans, metal ve cam gibi pürüzsüz yüzeyler için üretilmiştir. Hem eşyanın hem duvarın temas noktası temiz, kuru ve yağsız olmalıdır, nemli bezle silip kurulamak gerekir. Yük bindirmeden önce 24 saat beklemek de işin bir parçasıdır. Bu adımlar atlandığında tutmayan şey aparat değil, hazırlıktır.

Şu üç durumda yapışkanlı yol yerine vidalı bağlantı aranır:

• Sabitleyeceğiniz eşyanın ağırlığı 10 kg'ı aşıyorsa.
• Yüzey pürüzsüz değilse, örneğin dokulu bir duvar kaplamasıysa.
• Çocuğunuz mobilyaya asılıyor, çekmeceye basıp tırmanıyorsa. Bu durumda mobilyaya binen yük çocuğunuzun kendi ağırlığı kadardır.

Arada kaldığınız eşyalarda dörtlü ve sekizli sabitleme setleri iki yolu birden açık bırakır. Önce yapışkan panelle takarsınız, ağır bir mobilyada aynı braketi vidayla da sabitleyebilirsiniz.

Çocuğum mobilyaya tırmanıyor, ne yapmalıyım?

Çekmeceleri merdiven gibi kullanan bir çocuk, şifonyeri veya dolabı birkaç saniyede üzerine devirebilir. Tırmanmayı fark ettiğiniz an sabitleme öncelik kazanır. Önce çocuğunuzun en çok vakit geçirdiği odadaki şifonyer, TV ünitesi ve kitaplığı sabitleyin.

Çekmecelere kilit takarak basamak gibi kullanılmalarını engelleyebilirsiniz. Televizyonu mümkünse duvara asın, değilse sabitleme askısıyla hem altındaki üniteye hem de duvara bağlayın. Duvara delik açmak istemiyorsanız yapışkanlı sabitleme aparatları hem dolapta hem televizyonda kullanılır.

Tırmanmanın neden olduğunu, hangi mobilyaların risk taşıdığını ve yasağın neden tek başına yetmediğini çocuğunuz mobilyaya tırmanıyorsa yazısında ayrıntılı anlattık.

Sabitlemenin yanında alınabilecek ek önlemler

Devrilmeyi önlemek tek başına önemli bir adımdır, ancak birkaç küçük düzenleme ile koruma seviyesini daha da artırabilirsiniz:

• Ağır eşyaları alt raflara yerleştirin: Kitaplık ve dolaplarda en ağır nesneleri alt raflara koymak, mobilyanın ağırlık merkezini aşağıya çeker ve devrilme eğilimini azaltır.
• Çekmece kilitleri kullanın: Çocuğunuzun çekmeceleri merdiven gibi açıp tırmanmasını engelleyen kilitler, hem devrilme hem de içeriğe ulaşma riskini azaltır.
• Vitrin ve cam kapakları kilitleyin: Cam içerikli ünitelerde kapak kilitleri, devrilme dışında cam kırılması riskini de düşürür.
• Televizyon kablolarını toplayın: Sarkan kablolar çocuğunuzun çekip televizyonu üzerine düşürmesine yol açabilir. Kabloları kablo düzenleyici klipslerle duvar kenarına toplamak basit ama etkili bir önlemdir.

Bu önlemler sabitlemenin yerini tutmaz, onu tamamlar. Önce sabitlemeyi yapıp ardından bu düzenlemeleri eklemek en sağlıklı sıralamadır.

Hangi eşyadan başlamalısınız

Tüm evi tek seferde sabitlemek zorunda değilsiniz. Bir öncelik sırası belirlemek işi yönetilebilir kılar:

• Önce çocuğunuzun zaman geçirdiği odalardaki eşyalar, yani bebek odası ve oturma odası.
• Ardından yatak ve uyku alanlarının yakınındaki yüksek dolaplar.
• Sonra çocuğunuzun tırmanmaya en istekli olduğu çekmeceli mobilyalar ve televizyon.
• En son daha az kullanılan odalardaki eşyalar.

Sabitleme öncesi hızlı kontrol listesi

Evinizi gözden geçirirken şu sorular size yol gösterir:

• Mobilyanın üst kenarından ittiğinizde sallanıyor ya da öne eğiliyor mu?
• Çocuğunuzun çekmecelerini açıp basamak gibi kullanabileceği bir mobilya var mı?
• Televizyon bir sehpa veya konsol üzerinde, sabitlenmemiş halde mi duruyor?
• Kitaplık ya da dolapta ağır eşyalar üst raflarda mı bulunuyor?
• Cam içerikli vitrin ya da büfe çocuğunuzun ulaşabileceği bir konumda mı?
• Sabitleyeceğiniz eşyanın ağırlığı yapışkanlı aparatın 10 kg sınırını aşıyor mu?

Bu soruların herhangi birine evet diyorsanız, o eşya öncelikli sabitleme listenize girer. Listeyi tek seferde değil, oda oda ilerleyerek tamamlayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Sabitleme yalnızca deprem için mi gerekli?

Hayır. Sabitleme deprem anında koruma sağladığı kadar, çocuğunuzun tırmanması sonucu yaşanabilecek devrilmeleri de önler. Aslında devrilme kazalarının önemli bir kısmı deprem dışı günlerde, çocuk mobilyaya tutunduğunda yaşanır. Deprem tarafında mobilya dışındaki riskleri de görmek isterseniz depremde evdeki hangi eşyalar tehlike oluşturur yazısına bakabilirsiniz.

Mobilyam çok ağır, yine de devrilir mi?

Ağırlık tek başına güvenlik garantisi değildir. Önemli olan eşyanın taban genişliği ile yüksekliği arasındaki orandır. Yüksek ve dar tabanlı bir mobilya ağır olsa bile öne eğildiğinde devrilebilir. Bu yüzden ittiğinizde sallanan her mobilyayı sabitlemek doğru olur.

Televizyonu duvara asarsam ayrıca sabitleme gerekir mi?

Televizyon sağlam bir duvar askısıyla doğru şekilde monte edildiyse ek bir kayışa ihtiyaç duymaz. Ancak televizyon bir sehpa ya da konsol üzerinde duruyorsa mutlaka sabitleme askısı kullanmanızı öneririz.

Televizyonumun arkasında vida deliği yok, yine de sabitleyebilir miyim?

Evet. Vidasız halatlı televizyon askıları ekranın arkasına yapışkanla tutturulur, hiçbir delik kullanılmaz. Ekranınızın arkasında standart VESA delikleri varsa kemer tipi askıyı da tercih edebilirsiniz, o model vida setiyle gelir. İki yöntem de televizyonu altındaki üniteye ya da duvara bağlar.

Sabitleme aparatı mobilyaya zarar verir mi?

Yapışkanlı aparatlarda delik açılmaz, aparat mobilyanın ve duvarın yüzeyine yapışır. Vidalı kayış kullandığınızda açılan delikler çok küçüktür ve mobilyanın görünmeyen üst ya da arka yüzeyine denk gelir. Her iki durumda da mobilyanın kullanımına ya da görünümüne bir etkisi olmaz.

Küçük bir adımla başlayın

Evinizdeki en yüksek ve en dolu mobilyayı belirleyip işe oradan başlayabilirsiniz. Tek bir gardırobu ya da kitaplığı sabitlemek bile evinizin güvenliğini gözle görülür biçimde artırır. Sabitleme aparatlarını ve televizyon askılarını inceleyerek evinize uygun çözümü seçebilir, adım adım tüm odaları güvenli hale getirebilirsiniz.