Depremde Evdeki Hangi Eşyalar Tehlike Oluşturur?

Depremde evdeki hangi eşya tehlike oluşturur?

Deprem sırasında yaralanmaların bir bölümü binanın kendisinden değil, evin içindeki eşyalardan kaynaklanır. Tehlike oluşturan eşyalar üç grupta toplanır: devrilen yüksek mobilyalar, kayarak yer değiştiren ağır beyaz eşyalar ve yüksekten düşen nesneler. Gardırop, kitaplık, televizyon, buzdolabı, avize, duvara asılı tablo ve raflardaki cam eşyalar bu grupların tipik örnekleridir.

Aşağıda evinizi oda oda gezerek hangi eşyanın nasıl bir tehlike oluşturduğunu, hangisinden başlamanız gerektiğini bulacaksınız. Listeyi tek seferde bitirmek zorunda değilsiniz, en riskli birkaç eşyayla başlamak bile fark yaratır.

Deprem anında eşyalar nasıl bir tehlike oluşturur?

Sarsıntı sırasında eşyalar üç farklı şekilde hareket eder. Hangi önlemi alacağınız, eşyanın hangi gruba girdiğine bağlıdır:

• Devrilme: Taban genişliğine göre yüksek olan mobilyalar öne ya da yana doğru devrilir. Gardırop, kitaplık, şifonyer ve vitrin bu gruptadır. Devrilen bir dolap hem altında kalan kişiyi yaralar hem de kapıyı ya da geçiş yolunu kapatabilir.
• Kayma ve savrulma: Ağır ama alçak eşyalar devrilmek yerine yerinde kayar. Buzdolabı, çamaşır makinesi, tekerlekli çekmeceli üniteler ve piyano sarsıntıda yer değiştirir, önündeki kişiye çarpabilir.
• Düşme ve kırılma: Yüksekte duran her nesne aşağı iner. Raftaki ağır kitaplar, cam sürahiler, çerçeveli tablolar, duvar saatleri, avize ve tavan aydınlatmaları bu gruptadır. Cam olanlar düştükleri yerde ikinci bir tehlike bırakır.

Aynı eşya birden fazla gruba girebilir. Televizyon hem düşer hem de altındaki ünite devrildiğinde onunla birlikte savrulur.

Salonda hangi eşyalar tehlike oluşturur?

Salon çoğu evde hem en kalabalık hem de en çok ağır eşya barındıran odadır:

• Televizyon ve televizyon ünitesi: Sabitlenmemiş bir düz ekran televizyon sarsıntının ilk saniyelerinde öne düşer.
• Kitaplık ve raf üniteleri: Üst raflar dolu olduğunda devrilme eğilimi artar, içindeki kitaplar da ayrıca savrulur.
• Vitrin ve camlı büfeler: Devrildiğinde cam kırılması nedeniyle etkisi büyür.
• Duvara asılı tablo, ayna ve saatler: Özellikle koltuğun üzerine asılı ağır çerçeveler oturan kişinin üzerine düşebilir.
• Avize ve sarkıt aydınlatmalar: Bağlantı noktası zayıfsa sarsıntıda kopar.
• Cam sehpa ve dekoratif cam nesneler: Kırıldıklarında zeminde hareket etmeyi zorlaştırır.

Yatak odası ve bebek odasında nelere bakmalısınız?

Uyku alanları özel bir yer tutar, çünkü deprem gece olduğunda yatakta savunmasız olursunuz. Bu odalarda tehlikeyi belirleyen şey eşyanın kendisi kadar konumudur.

• Yatağın ve beşiğin baş ucundaki dolaplar: Devrilen bir gardırop doğrudan yatağın üzerine gelir. Beşiği ve yatağı yüksek mobilyanın yanından uzaklaştırmak, hiçbir aparat gerektirmeyen en etkili önlemdir.
• Baş ucuna asılı tablo, ayna ve raf: Yatak üstündeki duvarı boş bırakmak yerinde olur.
• Şifonyer ve komodinler: Çekmeceler sarsıntıda açılır, ağırlık öne gelir ve mobilya devrilir.
• Gardırop üstündeki valizler ve kutular: Dolabın üzerinde duran ağır bavul aşağı düşer.

Mutfakta hangi eşyalar tehlike oluşturur?

Mutfak, kırılabilir eşyanın ve ağır beyaz eşyanın bir arada bulunduğu odadır:

• Buzdolabı: Yüksek ve dar olduğu için hem kayar hem devrilebilir. Tekerlekli modeller sarsıntıda kolayca yer değiştirir.
• Üst dolaplar ve içindekiler: Kapaklar açıldığında tabaklar, bardaklar ve kavanozlar tezgaha ve zemine dökülür.
• Mikrodalga ve küçük ev aletleri: Tezgah kenarında ya da rafta duran cihazlar aşağı iner.
• Tüplü ocak ve tüp: Devrilen bir tüp hortum bağlantısını zorlayabilir. Tüpün duvara ya da dolaba sabitlenmesi gerekir.
• Bıçaklık ve açıkta duran kesici aletler: Tezgahta duran bıçaklar sarsıntıda yere savrulur.

Mutfak dolaplarına takılan kilitler bu noktada iki işi birden görür. Hem çocuğunuz dolabı açamaz hem de sarsıntı sırasında kapaklar kendiliğinden açılmaz. Mutfak güvenliği ürünlerini bu gözle de değerlendirebilirsiniz.

Banyo, koridor ve giriş bölümünde neler riskli?

Bu alanlar genelde gözden kaçar, oysa kaçış yolu üzerinde bulundukları için önemleri büyüktür:

• Çamaşır ve bulaşık makinesi: Ağırlıkları nedeniyle kaydıklarında büyük kuvvet taşırlar.
• Banyo aynası ve camlı dolap kapakları: Kırıldığında çıplak ayakla geçilen bir zemine dağılır.
• Koridordaki yüksek dolap ve portmantolar: Devrildiklerinde odaların kapısını ya da dairenin çıkışını kapatabilir.
• Ayakkabılık ve üzerine yığılmış eşyalar: Kapı önünde birikmiş eşya, çıkışı zorlaştırır.

Evinizin çıkış yolunu bir kez de bu gözle yürüyün. Yatak odasından kapıya giden hat üzerinde devrilebilecek bir mobilya varsa, o mobilya öncelik listenizin üst sırasına girer.

Hangi eşyadan başlamalısınız?

Bütün evi aynı hafta sonunda hazırlamak gerekmez. Öncelik sırasını şöyle kurabilirsiniz:

• Önce uyku alanlarındaki yüksek mobilyalar, yani yatak ve beşik yakınındaki dolaplar.
• Ardından kaçış yolu üzerindeki koridor dolapları ve portmantolar.
• Sonra salondaki kitaplık, vitrin ve televizyon.
• Ardından mutfaktaki buzdolabı, üst dolap kapakları ve tüp.
• En son dekoratif nesneler, tablolar ve raf düzeni.

Bu sıralamayı uygularken ağır nesneleri üst raflardan alt raflara indirmek, hiçbir malzeme gerektirmeyen ve aynı gün tamamlanabilen bir adımdır.

Eşyaları sabitlemek için ne kullanılır?

Her eşya grubunun kendine uygun bir çözümü vardır. Yüksek mobilyalar duvar bağlantı kayışı ya da L köşebent ile duvara bağlanır. Televizyon için ekranın arkasındaki vida deliklerine takılan sabitleme kiti kullanılır. Dolap kapakları ve çekmeceler için kilit ve mandallar, sarsıntıda kapağın açılmasını engeller. Beyaz eşyalarda ise duvara ya da zemine yapılan bağlantı tercih edilir.

Montajın nasıl yapıldığını, hangi duvarda hangi dübelin kullanılacağını mobilya ve TV sabitleme rehberinde adım adım anlattık. Kullanılan aparatların tamamına deprem güvenliği ürünleri bölümünden ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Deprem çantası hazırlamak eşya sabitlemenin yerine geçer mi?

İkisi farklı işler görür. Deprem çantası sarsıntıdan sonrası için, sabitleme ise sarsıntının kendisi için hazırlıktır. Çanta hazır olsa bile devrilen bir dolap sarsıntı anında sizi engelleyebilir. İkisini birlikte düşünmek doğru olur.

Eşyalarım ağır, deprem sırasında yerinden oynar mı?

Ağırlık tek başına koruma sağlamaz. Belirleyici olan eşyanın taban genişliği ile yüksekliği arasındaki orandır. Yüksek ve dar tabanlı bir gardırop, ağır olmasına rağmen sarsıntıda devrilir. Buzdolabı gibi ağır eşyalar ise devrilmeseler bile kayarak yer değiştirir.

Kirada oturuyorum, duvarı delemiyorum. Ne yapabilirim?

Delik açmadan da azaltabileceğiniz riskler var. Yatağı ve beşiği yüksek mobilyanın yanından çekmek, ağır nesneleri alt raflara indirmek, gardırop üstündeki bavulları kaldırmak ve baş ucundaki tabloyu sökmek hiçbir iz bırakmaz. Ağır mobilyalarda ise vidalı bağlantı hâlâ en güvenli çözümdür, açılan birkaç milimetrelik delik taşınırken macunla kapatılabilir.

Televizyonu duvara astım, ek önlem gerekir mi?

Sağlam bir askı ile doğru monte edilmiş televizyon ek bağlantı istemez. Askının bağlandığı duvarın taşıyıcı olması ve uygun dübel kullanılması burada belirleyicidir. Televizyon sehpa üzerinde duruyorsa sabitleme kiti gerekir.

Çocuk odasında hangi eşyaya öncelik vermeliyim?

Beşiğin ya da yatağın yanındaki yüksek dolap ilk sırada gelir. Ardından oyun alanındaki açık raf üniteleri ve şifonyer gelir. Çocuğunuz mobilyaya tırmanıyorsa aynı mobilyalar deprem dışında da risk taşır, bu konuyu çocuğunuz mobilyaya tırmanıyorsa yazısında ayrıca ele aldık.

Evinizi bir kez bu gözle dolaşın

Bir akşam ayırıp odaları tek tek gezmek, listenin büyük kısmını çıkarmanıza yeter. Her odada şu soruyu sorun: burada devrilebilecek, kayabilecek ya da düşebilecek ne var? Cevapların en riskli üç tanesiyle başlayıp kalanını sonraki haftalara yayabilirsiniz. Hazırlığın tamamlanmış olması, sarsıntı geldiğinde evin içinde alacağınız en büyük avantajdır.