İlerleme 0 / 28 madde
shield Anne-baba için kontrol listesi

Ev GüvenliğiKontrol Listesi

Bebeğinizin yaşadığı evi 28 maddede gözden geçirin. Bölüm bölüm, çocuğun yaşına göre.

01 · 0-6 AY

Hazırlık dönemi.

Bebeğiniz henüz hareket etmiyor, bu dönemde fiziksel risk düşük. Önümüzdeki aylar için zihinsel hazırlık şimdi başlamalı. Dört madde kontrol etmeniz yeterli.

Yatak güvenliği ve uyku pozisyonu

5 dakika

Bebeğinizin yatağında yastık, yumuşak oyuncak ya da büyük tekstil parçaları bulunmasın. Sırtüstü uyutma ise Sağlık Bakanlığı'nın da tavsiye ettiği yatış pozisyonu. Yatak yüzeyinin sert tercih edilmesi de uyku güvenliği için fayda sağlar; yumuşak yüzeylerden kaçınılması önerilir.

warning
Dikkat. 18 aydan önce yastık önerilmez. Pediatristlerin ortak görüşü, bu yaştan önce yastıklı yatak ihtiyacının doğmadığı yönündedir.

Hava kalitesi: koku, duman, allerjen

Anlık alışkanlık

Bebeğinizin uyuduğu odada parfüm, parlatıcı ve aerosol kullanımını en aza indirin. Sigara dumanı kesinlikle olmamalı. Hava temizleyici opsiyonel; özellikle kentsel apartman dairelerinde dış hava partiküllerini filtrelediği için önerilir. Oda nem oranını %40-60 aralığında tutmak da bebeğin solunum yolları için faydalıdır.

lightbulb
İpucu. Yeni mobilya, halı veya boya kokuları (VOC salınımı) bebek için olumsuz olabilir. Yeni eşya alındıktan sonra odanın en az iki hafta yoğun havalandırılması iyi olur.

Yeniden değerlendirme listesi

15 dakika

Evi gözle dolaşıp ileride çocuk emeklediğinde tehlike olabilecekleri not almakta yarar var: hangi mobilyanın devrilebileceği, hangi köşelerin keskin olduğu, hangi prizlerin yer seviyesinde bulunduğu, hangi dolaplara uzanılabildiği. Bu hazırlık, sonraki dönemde panik etmemenizi sağlar; bebek hareket etmeye başlayınca planınız hazır olur.

task_alt
Pratik. Bebek seviyesinden bakın: Yere diz çöküp ya da dört ayak pozisyonunda bebeğin emekleme yüksekliğinden evi tarayın. Ayakta dururken kaçırılan tehlikeler bu pozisyondan çok daha net görülür.
02 · 6-12 AY

Emekleme dönemi.

En kritik dönem. Bebeğinizin yapabildikleri ile evdeki tehlikeler arasındaki fark her gün büyüyor. Beş temel düzenleme şart.

Mobilya sabitleme

5–10 dakika / parça

Devrilebilecek TV ünitesi, gardırop, kitaplık, çekmeceli komodin gibi mobilyalar başta olmak üzere, tüm mobilyaların duvara sabitlenmesi şart. Çünkü çocuk çekmeceyi açıp basamak gibi tutunabilir; çekmeceli dolap o anda dengesini kaybedip çocuğun üstüne devrilebilir.

warning
Dikkat. Devrilen tek bir mobilya dahi ciddi kazalara yol açabilir. Sabitleme tek tek değil, tüm devrilebilir mobilya için yapılmalı.

Köşe ve kenar yumuşatma

10 dakika

Sehpa, masa, TV ünitesi ve kitaplık gibi sert kenarlı eşyalar başta olmak üzere, bebeğinizin başı 60–100 cm yükseklikteyken karşılaşabileceği tüm köşeleri silikon koruyucularla yumuşatabilirsiniz. Şeffaf modeller görüntüyü bozmadan koruma sağlar; renkli modeller daha belirgin ama görsel olarak öne çıkar.

lightbulb
İpucu. Mermer ve cam yüzeyli sehpa-masalar daha riskli; koruyucu yetmiyorsa bebek çağı boyunca mobilyayı yer değiştirmek veya kaldırmak iyi bir çözüm olabilir.

Çekmece ve dolap kilitleri

5 dakika / dolap

Mutfak alt dolapları, oturma odası çekmeceleri ve banyo dolabı gibi çocuğun en kolay açabildiği alanlarda kilit kullanmak şart. İçlerinde mutfak alt dolabı özellikle öncelik taşır; çünkü çoğu evde temizlik ürünleri ve kimyasal maddeler bu noktada saklanır.

task_alt
Pratik. Elastik kilit boyu ayarlanabilir, farklı boyutlara uyar; klips kilit daha sağlam ama tek boyut için tasarlanmıştır. Mutfak için elastik, gardırop için klips iyi bir kombinasyondur.

Priz koruma: yer seviyesi

1 dakika / priz

Yer seviyesinden 30 cm yüksekliğe kadar tüm prizlerin kapaklı olması önemli. Manuel kapaklar her seferinde yeniden takmayı gerektirir; aileler genellikle takmayı unutur ve kapak zamanla kullanılmaz hâle gelir. Otomatik kapanır priz kapağı bu sorunu kökten çözer; çünkü fiş çıkarıldığı anda kendiliğinden kapanır ve müdahale gerektirmez.

warning
Dikkat. Bebeğiniz prizden kendiliğinden elektrik çarpılmaz, önce parmağını ya da ince bir nesneyi soktuğunda temas oluşur. Korumanın amacı bu fiziksel temas yolunu kapatmaktır.

Kabloları toplama

10 dakika

TV altı, masa arkası ve oturma grubu çevresi gibi alanlar, uzun kabloların dolanma tehlikesi oluşturduğu öncelikli bölgelerdir. Kablo düzenleyici klipsler 30 saniye içinde toplama sağlar ve kablolar duvara ya da mobilya arkasına gizlenebilir.

03 · 12-18 AY

Yürüme dönemi.

Çocuk artık ayağa kalkıyor, kapıları açıyor, prizlere uzanıyor. Etki alanı hızla genişliyor; bu dönemde dört önemli alan kontrol edilmeli.

Kapı parmak sıkışması

3 dakika / kapı

Kapıyı kapatırken arkadaki minik el her zaman görülmeyebilir; bu, sandığınızdan çok daha sık yaşanan bir kazadır. Banyo, mutfak ve çocuk odası kapısı bu konuda öncelik sırasında en üstte yer alır.

task_alt
Pratik. Kapı durdurucu + silikon kolu kılıfı ikilisi ucuz ve etkilidir. Kapı körüğü ek koruma sağlar; özellikle kapıların sık açılıp kapandığı evlerde tercih edilir.

Pencere ve balkon güvenliği

5 dakika / pencere

Balkon kapısını ve havalandırma açıklıklarını gözden geçirin. Pencere açılma sınırının 10–15 cm üzerine çıkmaması önemli; bu açıklık ventilasyon için yeterlidir ve çocuğun geçişini engeller. Balkon erişimini de tamamen kapatacak şekilde düzenleyin.

warning
Dikkat. Apartmanlarda alçak katlardan düşmek bile ciddi yaralanma sebebi olabilir. Pencere kilidi okul çağı boyunca işe yarar, çocuğunuz büyüse de bu alışkanlığı sürdürmenizi öneririz.

Güvenlik kapısı / bariyer

15 dakika montaj

Mutfak girişi, merdiven başı ve sonu, bebek odası kapısı gibi çocuğun erişimini kontrol etmek istediğiniz alanlara güvenlik kapısı yerleştirebilirsiniz. Yapışkanlı modeller geçici, vidalı modeller ise kalıcı çözümdür; tercih, evin durumuna ve oturma süresine göre yapılır. Yatak bariyerleri ise 1 yaş üstü çocukların yataktan düşmesini önler.

Merdiven güvenliği

20 dakika

Merdivenli evler için en kritik güvenlik ürünüdür. Merdivenin hem yukarı hem aşağı, iki tarafına düşme önleyici file takılması gerekir; tek tarafa file yetmez, çünkü çocuk diğer taraftan inerken de düşebilir. Yapışkanlı modeller kullanılmadığı zaman toplanabildiği için kiracı evlerde rahat eder. Vidalı modeller daha sağlam durur, kalıcı çözüm arıyorsanız onları tercih edebilirsiniz.

04 · 18-36 AY

Bağımsızlık dönemi.

Çocuk artık merdiveni çıkıyor, klozeti kullanmaya başlıyor, mutfağa giriyor. Hem güvenlik hem bağımsızlık desteği bir arada ele alınmalı.

Banyo güvenliği

10 dakika

Klozet hem su tehlikesi hem de oyun riski içerdiği için kapağına çocuk kilidi takmak önerilir. Sıcak su sıcaklığının 50°C üzerine çıkarılmaması da sıcak su yanmasını önler. Bağımsızlığı desteklemek adına kayma önleyici banyo paspası ve eğlenceli musluk başlığı, çocuğun banyoyu sevmesine de katkı sağlar.

Mutfak güvenliği

10 dakika

Ocak güvenlik bariyeri sıçrayan yağa ve yanan tencereye karşı koruma sağlarken, fırın kapağı kilidi yanık riskini engellemek için kullanılır. Buzdolabı kilidi tercih meselesidir; bazı aileler kullanırken, bazıları çocuğun yiyecek erişimini kısıtlamak istemez. Mutfak alt dolabındaki temizlik ürünlerini mutlaka kontrol altında tutun.

Tuvalet eğitim hazırlığı

Süreç bazlı

Çocuk hazır olduğunda 2 yaş civarında tuvalet eğitimine başlanır. Erkek ve kız için farklı taşınabilir pisuar modelleri vardır. Klozet adaptörü + tabure seti hem evde hem seyahatte kullanılır; alıştırma ne kadar pratik olursa süreç o kadar hızlı ilerler.

lightbulb
İpucu. Klozet hijyen örtüsü dışarıda işe yarar. Parkta, alışveriş merkezinde ya da restoranda, çocuğunuzun temas etmesini istemediğiniz yerlerde tek kullanımlık koruma sağlar.

Beslenme güvenliği

Anlık alışkanlık

Mama sandalyesinde kemer kullanımı her durumda şart; çünkü çocuk bağımsız oturduğunda dahi düşme riski devam eder. Sıcak yemekleri masa kenarına yakın bırakmayın. Üzüm ve jelibon gibi boğaza kaçabilen besinleri 4 yaşına kadar dilimleyerek verin. Fındık, fıstık gibi sert kuruyemişler ise bu yaşa kadar hiç verilmemeli, dilimlemek çözüm değil.

Araç içi güvenlik

Yolculuk öncesi

Çocuk koltuğu seçimi yaş ve kiloya göre yapılır, arka koltukta yolculuk ise her zaman zorunludur. Aracın arka koltuğuna takılan dikiz aynası, sürücünün direksiyonu bırakmadan bebeğini görmesini sağlar. Her yolculuktan önce kemerin çocuğunuzun omzundan geçtiğinden ve gevşek kalmadığından emin olun.

05 · 36+ AY

Okul öncesi yaş.

Çocuk artık konuşuyor, sebepleri anlıyor, kuralları içselleştirebiliyor. Bu dönemde fiziksel önlemlerden çok davranışsal eğitim ön plana çıkar.

İletişim ve eğitim

Sürekli

Bu yaşta çocuk, tehlikeyi kendisine anlatıldığında anlamaya başlar. "Sıcak", "yüksek" ve "kesici alet" gibi kavramlar somut örneklerle öğretilebilir. Acil durumlarda 112 numarasının ezberletilmesi de bu yaşta atılan ilk adımdır.

task_alt
Pratik. Bağırarak değil, gösterip açıklayarak öğretmek bu yaşta çok daha etkilidir. "Yapma" demek yerine sebebini anlatmak daha kalıcı oluyor.

Okul/kreş çantası ve takip

Anlık

Çocuğunuzun çantasında, anne-baba telefonu, kan grubu ve alerji notu gibi temel acil durum bilgileri bulunsun. Apple AirTag veya benzeri konum takip etiketleri ise çantaya ya da ayakkabıya yerleştirildiğinde, çocuğun konumunu uzaktan takip etmenize olanak tanır.

Okul öncesi gelişim okumaları

Akşam rutini

Yaşa-uygun kitap okuma rutini, çocuğun duygu durumu, korkuları ve sosyal becerileri açısından en güçlü araçlardan biridir. 3–6 yaş için Hayvanat Bahçesinde gibi resimli seriler idealken, ebeveynler için Daniel J. Siegel & Tina Payne Bryson'un "Bütün Beyinli Çocuk" veya Doğan Cüceloğlu'nun "Geliştiren Anne Baba" gibi kitapları faydalı.

06 · SÜREKLİ KONTROL

Çocuk büyüdükçe yeniden bakılmalı.

Bunlar bir kerelik düzenlemeler değildir; çocuğun yaşı ve hareket alanı genişledikçe yeniden gözden geçirilmesi gerekir. Yedi madde sürekli kontrol gerektirir.

Yutkunma ve aspirasyon riski

4 yaşına kadar 3 cm'den küçük yutulabilir nesnelerin erişimden uzak tutulması büyük önem taşır. Düğme pil, mıknatıs, küçük oyuncak parçaları, fındık ve leblebi gibi unsurlar bu sınıfın en kritikleri arasında yer alır.

task_alt
Pratik. Bir tuvalet kâğıdı rulosunun içinden geçen her nesne çocuk için risk demektir.

Zehirli madde yönetimi

Temizlik ürünleri, kozmetikler ve ilaçların alt değil üst dolapta, mümkünse kilitli olarak saklanması büyük önem taşır. Bunların içinde özellikle bulaşık makinesi tableti, çamaşır suyu ve lavabo açıcı en kritik gruptadır.

warning
Dikkat. Bulaşık makinesi tableti renkli ve parlak olduğu için çocuğa şekere benzer; bu ürün özellikle yutma vakalarının başında gelir.

Sıcak içecek ve yiyecek

Devrilen çay ve kahve, ev içinde en sık karşılaşılan yanık sebeplerinden biri. Sıcak içeceklerin masada bırakılmaması önemli; çocuğunuz masaya yetişebiliyorsa o alanı yeniden düzenleyin.

Kayma riski (zemin)

Halı altı kayma önleyici cırt seti ve banyo paspası gibi unsurlar, zorunlu sayılabilecek temel önlemler arasındadır. Çünkü yeni yürüyen çocuk için zemin tutuculuğu kritik bir konudur; kayan halı ile sert zemin kombinasyonu ciddi düşmelere yol açabilir.

Kombi, doğalgaz ve gaz tüpü

Kombi sıcaklığının 50°C üstüne çıkmaması, sıcak su yanmasını önlemek açısından önemlidir. Evde gaz dedektörü yoksa monte edilmesi şiddetle önerilir. Tüplü gaz kullanılan evlerde ise tüpün çocuğun erişiminden uzakta ve sabit bir konumda bulundurulması şart.

Acil durum hazırlığı

Evde bulundurulması önerilen minimum ilk yardım kiti; bandaj, antiseptik, yaş ve kiloya uygun çocuk ateş düşürücü ile termometreden oluşur. Acil durum düdüğünün hem çantada hem evde her zaman ulaşılabilir bir konumda bulundurulması, özellikle deprem gibi acil durumlarda kritik fayda sağlar. 112, en yakın hastane numarası ve aile büyük yakınının telefonu, herkesin görebileceği şekilde buzdolabı kapağına asılabilir.

Yıllık kontrol: listeyi çocuğunuzla birlikte yenileyin

Bu liste statik bir doküman değildir. Çocuğun yaş atlaması, eve yeni mobilya gelmesi, ev taşıması ya da yeni bir kardeşin doğması gibi durumlarda tüm listenin yeniden gözden geçirilmesinde fayda var. Yılda en az bir kez tüm evi baştan taramak da iyi bir alışkanlık oluşturur.

lightbulb
İpucu. Çocuğun doğum gününü "ev güvenlik kontrol günü" olarak alıştırın; her sene aynı tarihte 30 dakika ayırıp listeyi yenileyebilirsiniz.
verified

Liste burada bitiyor.

Çocuğunuz büyüdükçe bu rehbere geri dönün. Yaş bölümünden filtreleyip kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. İşaretledikleriniz tarayıcınızda hatırlanır.

Türkiye'nin Bebek ve Çocuk Güvenlik Ürünleri Markası